Veranderen van familienaam (naar die van ouders of adoptanten)
Jouw naam heeft een officieel karakter. Hij stelt je, de overheid en anderen in staat om jezelf te identificeren.
Onder bepaalde voorwaarden kan je uitzonderlijk jouw voornaam en familienaam laten wijzigen. Sinds 1 juli 2024 kunnen Belgen, erkende vluchtelingen of staatlozen die meerderjarig of ontvoogd zijn kiezen voor een eenvoudige procedure voor de wijziging van de familienaam, meer bepaald een wijziging naar:
de naam van de vader
de naam van de moeder
een combinatie van die namen in een gekozen volgorde
de naam van een enkele adoptant of gecombineerd met de naam van een andere ouder.
Als je zelf kinderen hebt wordt de naamsverandering uitgebreid naar de minderjarige kinderen die jouw naam dragen. De toestemming van kinderen ouder dan twaalf jaar is vereist.
Je naam heeft een officieel karakter. Hij stelt jou, de overheid en anderen in staat om jezelf te identificeren.
Onder bepaalde voorwaarden kan je uitzonderlijk jouw familienaam laten wijzigen.
Voorwaarden
Je kan uitzonderlijk je familienaam laten wijzigen als:
je Belg, erkende vluchteling of staatloze bent
je duidelijk motiveert waarom je de naamsverandering wil
er ernstige redenen zijn
de gevraagde naam geen aanleiding geeft tot verwarring
de gevraagde naam jou of derden niet kan schaden.
Procedure
Je dient je aanvraag schriftelijk (niet per mail of fax) in bij de Dienst Naamsverandering van de FOD Justitie.
Als je kinderen hebt die je naam dragen, moet je verduidelijken of je wilt dat ook zij van naam veranderen.
Ben je minderjarig, dan moet de aanvraag ingediend worden door je ouders (of voogd). Als de aanvraag door één enkele ouder is ingediend, dan zal de andere ouder daarover normaal gezien ingelicht worden.
De procedure duurt gemiddeld tussen de 6 en 12 maanden. Door de naamsverandering ben je verplicht ook je identiteitspapieren te vernieuwen.
Wat meebrengen?
een letterlijk afschrift van de geboorteakte (geen uittreksel) of bij gebrek aan een geboorteakte, een plaatsvervangend document (bv. een geboorteattest van het Commissariaat-generaal voor de vluchtelingen en de staatlozen)
een recent bewijs van verblijfplaats
een bewijs van de Belgische nationaliteit of, voor de vluchtelingen en de staatlozen, een attest dat deze hoedanigheid bewijst
een uittreksel uit het strafregister
een bewijs van betaling van het registratierecht.
Je kan die documenten verkrijgen bij de gemeentediensten.
Bedrag
Het registratierecht bedraagt € 140. Die betaal je wanneer je de naamsverandering aanvraagt.
Naamsverandering via het loket
Vanaf 1 juli 2024 kan je jouw familienaam 1 keer wijzigen naar:
de familienaam van je moeder
de familienaam van je vader of meemoeder
een combinatie van de namen van je ouders
Dit is dus eenmalig.
Je kan enkel de naam kiezen van je huidige wettelijke ouders.
Je naamsverandering heeft gevolgen voor je kinderen:
Je kinderen jonger dan 12 jaar krijgen automatisch jouw nieuwe naam als zij jouw naam hebben.
Je kinderen ouder dan 12 jaar krijgen jouw nieuwe naam alleen als zij akkoord gaan. Daarom moet je samen met hen én hun andere ouder naar de afspraak komen.
Je kan geen andere naam kiezen voor je kinderen.
Je kinderen van 18 jaar of ouder krijgen niet automatisch jouw nieuwe naam. Zij kunnen zelf een aanvraag doen.
Breng mee naar de afspraak:
Je kinderen ouder dan 12 jaar.
De andere ouder van je kinderen ouder dan 12 jaar.
Je identiteitskaart.
Je geboorteakte als je niet in België bent geboren.
Een uittreksel uit het strafregister als je Belg bent en in het buitenland woont. Vraag dit aan bij de Federale Overheidsdienst Justitie.
Als je aanvraag wordt goedgekeurd
Maximaal 3 maanden later krijg je een uitnodiging om een nieuwe identiteitskaart aan te vragen.
Prijs
De aanvraag is gratis. Je betaalt wel je nieuwe identiteitsdocumenten en die van je kinderen als hun naam verandert.
Voorwaarden
De aanvraag is niet onderworpen aan bijzondere voorwaarden. Jouw familieleden worden daarvoor niet geraadpleegd. De gemeente controleert het strafregister.
De vereenvoudigde aanvraag bij de gemeente is enkel van toepassing op het veranderen van de huidige familienaam naar de familienaam van een of meer ouders of adoptanten. Alle andere wijzigingen aan de familienaam moet je indienen bij de Dienst Naamsverandering van de FOD Justitie.
Procedure
Je kan de aanvraag voor de familienaam richten aan:
de gemeente van jouw woonplaats in België
de laatste gemeente van woonplaats in België als je in het buitenland verblijft
de stad Brussel bij gebrek aan enige huidige of voormalige woonplaats in België.
De gemeente behandelt de aanvraag binnen een maand. De termijn kan oplopen tot drie maanden wanneer er twijfels zijn en het parket van de Procureur des Konings wordt geraadpleegd.
De naamsverandering kan op deze wijze slechts eenmaal worden toegestaan.
Bedrag
De aanvraag is gratis. Je betaalt wel je nieuwe identiteitsdocumenten en die van je kinderen als hun naam verandert.
Regelgeving
Wet van 7 januari 2024 tot wijziging van het oud Burgerlijk Wetboek en het Wetboek der registratie-, hypotheeken griffierechten teneinde de procedure voor naamsverandering te versoepelen (BS van 19 januari 2024).
